Bán đất như… bán rau

Ngày 15/4/2004, UBND xã Hưng Lợi có tờ trình đề nghị huyện cho bán 100 lô đất cho 100 hộ dân. Trong danh sách trình duyệt có đến 3 lô (số 43, 44 và 49) chưa có tên chủ hộ. 100 lô đất đó cũng chưa được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt giá. Phòng Tài chính - Kế hoạch xã tham mưu đề xuất với UBND huyện cho phép xã thu với giá 275 triệu đồng/100 lô, cao hơn giá đất theo Quyết định 63 cộng với hệ số K của UBND tỉnh Nghệ An tới 158,8 triệu đồng.

Nhưng tờ trình ngày 15/4/2004 chỉ là hình thức, bởi vì ngay từ ngày 18/12/2003, xã Hưng Lợi đã tiến hành thu tiền sử dụng đất. Chưa có tờ trình, chưa có sự phê duyệt của UBND huyện, việc xã bán đất thu tiền là hoàn toàn sai trái. Biết vậy nên UBND xã Hưng Lợi đã lấp liếm bằng các phiếu thu giả như “Thu hoa lợi công sản” (số phiếu 108, ghi số tiền 100 triệu đồng), “Thu nợ xi măng” (số phiếu 90, ghi số tiền 85 triệu đồng)…

Đợt 2, vào tháng 9/2004, UBND xã Hưng Lợi làm tờ trình và đã được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt cho bán 98 lô đất cho 98 hộ, với tổng giá đất quy định là 2,296 tỷ đồng. Theo người dân phản ánh, trước khi bán đất, ông Bí thư Đảng uỷ Nguyễn Đức Hoài thông báo ưu tiên cho người trong xã và đối tượng chính sách. Nhưng khi người dân đến đăng kí để nộp tiền mua đất thì thấy người ngoài xã đến rất đông và được xã thông báo không còn suất. Ông Phan Hữu Khôi, là đối tượng ưu tiên đã đăng kí trước, cũng không còn. Ông thắc mắc Chủ tịch UBND xã thì đến buổi chiều hôm sau được gọi ra UBND xã nộp tiền đất. Điều đáng nói là, bên cạnh số tiền sử dụng đất theo quy định của UBND tỉnh, mỗi hộ mua đất cả 2 đợt phải nộp thêm 30 triệu đồng “tiền xây dựng quê hương”. Người dân hỏi thu tiền này với mục đích gì, ông Phan Hữu Tạo, Chủ tịch UBND xã Hưng Lợi đáp thản nhiên: “Ai có tiền nộp thì mua, không thì thôi”.

Liều lĩnh hơn là, UBND xã Hưng Lợi đã tự ý bán đất, thu tiền đất của 22 đối tượng khi chưa có kế hoạch, chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt nên đến nay không có đất để giao cho người đã nộp tiền. UBND xã trả lại tiền, nhưng nhiều đối tượng không chấp nhận.         

Ngày 7/2/2006, Thanh tra huyện Hưng Nguyên kết luận: Trong 159 người nộp tiền đất có đến 61 người là đối tượng có hộ khẩu tại địa phương khác. Số tiền thu thêm để “xây dựng quê hương” lên đến 6,287 tỷ đồng, nhưng “chưa có thiết kế, dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt”. Cơ quan thanh tra kết luận: “Việc thu thêm tiền được các hộ đồng tình, chấp nhận”, nhưng thực chất là khoản thu do xã tự ý đặt ra. Ông Phan Hữu Khôi, xóm 5, xã Hưng Lợi, sau đó đã làm đơn tố cáo việc bị Chủ tịch UBND xã Phan Hữu Tạo ép buộc phải nộp thêm 30 triệu đồng và đề nghị xã trả lại. Ông Khôi nói: “Tôi lúc đó hết sức khó khăn, vay mượn mãi mới có 30 triệu đồng tiền đất, làm gì có chuyện tự nguyện nộp thêm 30 triệu đồng để xây dựng quê hương. Hiện nay, tôi đau ốm triền miên, đề nghị xã trả lại số tiền tôi đã nộp để chữa bệnh”. Đây cũng là nguyện vọng chung của hàng trăm hộ đã mua đất từ năm 2005.

Sử dụng tiền ngân sách như tiền… nhà

Sau khi thu được tiền bán đất, tiền “xây dựng quê hương” trái phép và một số khoản thu khác, các cán bộ UBND xã Hưng Lợi đã tự ý để ngoài sổ sách hơn 84 triệu đồng, thu hơn 31 triệu đồng sau 7 tháng mới nhập quỹ, chi sai quy định 94 khoản với số tiền hơn 47 triệu đồng. Nghiêm trọng hơn, xã đã tự ý lấy 4,934 tỷ đồng chia cho 8 cá nhân là người nhà của chủ tịch xã, phó chủ tịch, kế toán, thủ quỹ để gửi ngân hàng mà không hề có sổ sách theo dõi. Trong đó, riêng gia đình ông Phạm Văn Hùng, kế toán xã (cùng vợ và con gái) đứng tên 6 sổ tiết kiệm trong tổng số 20 sổ.

Về vấn đề này, ông Trần Xuân Trung, Chủ tịch UBND huyện Hưng Nguyên nêu quan điểm: “Cái này thì rõ ràng là sai rồi. Nhưng tiền đã được thu hồi, chưa gây thiệt hại về kinh tế... Huyện cũng đã báo cáo toàn bộ sự việc lên cấp tỉnh và cơ quan công an. Còn việc điều tra, xử lí là chuyên môn của ngành Công an”.

Kỳ 2: Vì sao dân vẫn còn bức xúc

Việt Dũng