>>Kỳ I: "Toan tính" đã được sắp đặt

>>Kỳ II: Bình mới rượu cũ

Phản ứng lại D.A, hàng trăm đơn thư đã được người dân gửi tới cơ quan chức năng địa phương. Được sự “uỷ quyền” của UBND tỉnh Khánh Hoà về việc giao chủ đầu tư giải quyết đơn KN,TC của dân trong vùng D.A, trong vòng 1 năm (từ tháng 5/2009 đến tháng 5/2010) UBND TP Nha Trang đã chuyển cho “cơ quan có thẩm quyền” này 141 đơn! 

Đứng trước tình hình phức tạp này, ngày 22/5/2009, Tỉnh uỷ Khánh Hoà đã có Kế hoạch số 66-KH/TU v/việc thành lập và hoạt động của Tổ công tác vận động nhân dân thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (BT, GPMB). Ngày 25/6/2009 Ban Thường vụ Thành uỷ Nha Trang có Công văn số 403-CV/TU v/việc thành lập tổ công tác vận động nhân dân thực hiện công tác BT, GPMB; trên cơ sở này, ngày 3/7/2009 Đảng uỷ phường Phước Long đã có Nghị quyết lãnh đạo tăng cường trách nhiệm của hệ thống chính trị về công tác tuyên truyền vận động nhân dân trong triển khai thực hiện bồi thường, giải toả và tái định cư. Tại Nghị quyết này, Đảng uỷ phường Phước Long yêu cầu các Chi bộ, các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội, cơ quan công an… quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc nghị quyết. Những trường hợp đã vận động tuyên truyền, nhưng vẫn né tránh, không chấp hành thì kiên quyết đề xuất với chính quyền các cấp thực hiện biện pháp cưỡng chế. Cũng trong ngày 3/7, Đảng uỷ phường đã thành lập tổ công tác theo chỉ đạo trên.

Sau khi có các chỉ thị, nghị quyết trên, ngày 16/7/2009 Chi bộ tổ 2 Phước Trung đã tổ chức họp (có đại biểu là Đảng uỷ viên, Đảng bộ Phước Long cùng tham dự). Tại cuộc họp này, các đảng viên có đóng góp ý kiến để thực hiện nghị quyết được hiệu quả. Tuy nhiên, đã có nhiều ý kiến đưa ra rằng, việc triển khai tuyên truyền vận động sẽ gặp phải khó khăn vì D.A có nhiều dấu hiệu khuất tất, có nhiều việc làm bức xúc trong nhân dân. Đơn cử, Ban quản lý D.A và UBND phường khi chuyển giấy mời kê khai đất tới dân chỉ bằng hình thức “gài khe cửa, gài hàng rào” như rải tờ rơi. Dân không kê khai cũng có quyết định thu hồi; quyết định thu hồi không đúng người, không đúng địa chỉ; nhân dân có đơn thư nhưng chính quyền không giải quyết, không trả lời… Các đảng viên trong Chi bộ nhất trí cao và đồng tình ủng hộ quy hoạch D.A khu đô thị mới Phước Long. Nhưng, chiểu theo Điều lệ Đảng: quyền của đảng viên là được kiến nghị những việc làm không đúng của các cơ quan, tổ chức… lên Đảng cấp trên. Nhiệm vụ của đảng viên là phải bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhân dân lao động. Do vậy, Chi bộ đề nghị UBND tỉnh, UBND TP sớm trả lời bằng văn bản cho nhân dân biết, cho Chi bộ biết (về đơn thư phản ánh các việc làm sai trong D.A) để có hướng lãnh đạo, vận động nhân dân thực hiện D.A...

Và điều gì đến cũng đã đến, 1 tháng sau, Thành uỷ Nha Trang đã có Quyết định 05-QĐ/KTTU kiểm tra dấu hiệu vi phạm đối với Chi uỷ Chi bộ 2 Phước Trung, Phước Long và các đảng viên: Phạm Bá Lới - Bí thư Chi bộ, Trần Văn Ưu và Nguyễn Thị Hạng là chi uỷ viên. Nội dung kiểm tra: Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ đảng viên trong việc chấp hành Nghị quyết của Đảng uỷ và việc thực hiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực đất đai; chấp hành kê khai, kiểm kê việc sử dụng đất của cá nhân và gia đình trong khu vực quy hoạch D.A đô thị mới Phước Long…

Báo cáo kết quả kiểm tra, tổ công tác nhận định: Với Chi uỷ Chi bộ 2, chưa chấp hành nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ “tổ chức đảng và đảng viên phải chấp hành nghị quyết của Đảng. Thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên”. Cụ thể: Triển khai thực hiện chưa hiệu quả Nghị quyết lãnh đạo chuyên đề của Đảng uỷ lãnh đạo nhân dân thực hiện chủ trương của Nhà nước thực hiện D.A… Với 3 đảng viên đều có chung lỗi: Không chấp hành Nghị quyết của Đảng uỷ về công tác tuyên truyền vận động nhân dân trong triển khai thực hiện bồi thường, giải toả và tái định cư thực hiện D.A. Không gương mẫu thực hiện việc kê khai, kiểm kê việc sử dụng đất trong khu vực quy hoạch của D.A… Ngoài ra, đảng viên Phạm Bá Lới còn vi phạm và tái phạm nhiều lần trong việc xây dựng nhà trái phép (từ năm 2002)… Với các nhận xét này, tổ công tác đề nghị cảnh cáo Chi uỷ Chi bộ 2 Phước Trung và các đảng viên Trần Văn Ưu, Nguyễn Thị Hạng; khai trừ Đảng với đảng viên Phạm Bá Lới.

Đề nghị này đã vấp phải sự phản ứng cao độ của các đảng viên trong Chi bộ. Trong cuộc họp kiểm điểm, 100% đảng viên trong Chi bộ 2 bỏ phiếu kín nhất trí chi uỷ không vi phạm, 3 đảng viên không vi phạm điều lệ Đảng. Cũng xin được nhắc lại rằng, về hoạt động của Chi bộ 2 cũng được Đảng uỷ phường đánh giá là luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ (Thông báo 02/TBKT/ĐU về chương trình kiểm tra giám sát 2009). Cá nhân Bí thư Chi bộ nhiều năm được khen thưởng, chưa có vi phạm về nguyên tắc Đảng, tư cách đảng viên.

Nhiều đảng viên Chi bộ 2 phát biểu tại cuộc họp, cho rằng: với nhận định và hình thức xử lý kỷ luật như trên, Thường vụ Thành uỷ Nha Trang đã vi phạm Điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam, vi phạm quyền dân chủ trong Đảng. Bởi vì, D.A tư nhân này là của một số cá nhân giàu tiền góp vốn, được UBND tỉnh cho làm chủ đầu tư để xây dựng nhà phân lô và bán nền. Thủ tục pháp lý xin phép đầu tư, cấp phép đầu tư… không theo quy định của pháp luật, người dân KN,TC cũng không được giải quyết theo luật. Đảng uỷ cử tổ công tác xuống kiểm tra, đảng viên nào không kê khai nhà, đất thì cho rằng vi phạm nghị quyết và thi hành kỷ luật. Cũng có ý kiến nêu rõ rằng, sở dĩ D.A này có quy trình bất chấp pháp luật vì nó được giao cho 1 doanh nghiệp tư nhân (DNTN) mà lãnh đạo Cty này là người nhà, của một số lãnh đạo Tỉnh uỷ và UBND TP Nha Trang…

Tiếp tục kiểm điểm tại Đảng uỷ phường, đa số phiếu vẫn không tán thành với kết luận xử lý kỷ luật của tổ công tác. Nhưng cuối cùng, Ủy ban Kiểm tra Thành uỷ Nha Trang vẫn quyết định xử lý tổ chức Đảng, các cá nhân như đã nêu trên. Xử lý kỷ luật tổ chức đảng và các đảng viên được ít lâu, UBND phường Phước Long đã lên kế hoạch và tổ chức cưỡng chế bước đầu khoảng 15/49 ha của D.A.

Mượn cớ cưỡng chế công trình vi phạm trật tự xây dựng (tổng cộng 300m2) từ năm 2002, UBND phường Phước Long đã đập phá, san bằng trụ sở và toàn bộ tài sản của DNTN Thiên An với tổng diện tích xây dựng gần 3.000m2.

Sau 8 năm mới thi hành một quyết định hành chính Gia đình ông Lới sử dụng gần 4.000 m2 tại phường Phước Long (sau này nằm trong chỉ giới quy hoạch xây dựng khu đô thị Phước Long). Năm 2002, bà Nguyễn Thị Duyên là vợ ông Lới thành lập DNTN Thiên An. Trong quá trình xây dựng, UBND phường đã tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính về hành vi vi phạm trật tự xây dựng với diện tích 300m2. Tuy nhiên, sau khi ban hành biên bản vi phạm này, UBND phường Phước Long đã không tiến hành cưỡng chế. Năm 2010, khi cao trào của việc người dân phản đối D.A khu đô thị Phước Long lên cao, không hiểu sao UBND phường Phước Long lại “nhớ” ra việc vi phạm trật tự xây dựng của 8 năm trước đó, rồi ra quyết định cưỡng chế đập phá. Nhưng, cuộc cưỡng chế này đã phá huỷ toàn bộ cơ sở vật chất của DNTN Thiên An (với tổng diện tích xây dựng gần 3.000m2, cùng toàn bộ tài sản nội, ngoại thất, cây cảnh… có giá trị khoảng 10 tỷ đồng). Sau khi cưỡng chế, đập phá xong và cho máy xúc hót sạch sẽ, rồi cho quây rào lại. Ít ngày sau, UBND phường mới có giấy mời ông Lới lên kê khai tài sản, để có phương án đền bù. Ngoài ra, ông Lới còn bị “quy chụp” là sở hữu gần 10.000m2 đất khác cũng nằm trong D.A này, mặc dù không có tài liệu nào chứng minh cho sự sở hữu đó. Theo ông Lới, có thể trước đây vợ ông đã làm trung gian môi giới mua bán số đất trên, nay bà đã mất nên họ đổ diệt là tài sản của ông. Ngay những chủ đất này cũng khẳng định như vậy, nhưng Chủ tịch UBND phường vẫn không chấp thuận. Vì vậy, ông cũng bị mang “tội” không chịu kê khai đất. Với trường hợp của bà Nguyễn Thị Hạng, mặc dù giấy tờ đất là của con gái và cháu gái (Nguyễn Thị Bình, Nguyễn Ánh Tuyết) nhưng UBND TP Nha Trang vẫn ra Quyết định thu hồi đất, ra quyết định cưỡng chế mang tên bà. Cũng vì việc này mà bà Hạng bị gán “tội”: Không gương mẫu thực hiện việc kê khai, kiểm kê việc sử dụng đất trong khu vực quy hoạch của D.A.

   Kỳ 4: Người dân hay… "con sâu, cái kiến"?

Bắc Hà