Theo GS Adam Graycar: Các ủy ban chống tham nhũng góp phần vào nỗ lực bài trừ tham nhũng, nhưng đôi khi chúng cũng phần nào đó đóng góp vào việc làm tham nhũng phát triển thêm. Tại châu Á, Singapore và Hồng Công là 2 nơi có ủy ban bài trừ tham nhũng hoạt động hữu hiệu nhất. Còn tại một số nước khác, hoạt động này không hiệu quả lắm. Các ủy ban chống tham nhũng ở một số nước còn lại đều đang cố gắng và cũng ít nhiều thu được một số tiến bộ. Tóm lại, tình hình tham nhũng và bài trừ tham nhũng khá cách biệt và đa dạng tại nhiều nước trong khu vực châu Á.

- Ông vừa đề cập tới Hồng Công và Singapore. Người ta có thể cho rằng, tại cả 2 nơi này, tham nhũng ít khi xảy ra. Theo ông, môi trường chính trị có phải là yếu tố chính khiến người ta khó tham nhũng không?

+ Tôi xin nhấn mạnh: Cách đây 40 - 50 năm, tham nhũng rất phổ biến ở cả Hồng Công và Singapore. Ở bất cứ quốc gia nào, hệ thống và môi trường chính trị là yếu tố quan trọng giúp ngăn chặn hoặc tạo điều kiện cho tham nhũng phát triển. Công cuộc bài trừ tham nhũng sẽ hiệu quả nhất nếu mọi người có ý chí cương quyết và người dân đồng lòng hậu thuẫn chính quyền ngăn chặn tham nhũng. Tuy nhiên, đó chỉ là điểm khởi đầu, chúng ta còn cần nhiều yếu tố khác nữa để chống tham nhũng. Tựu trung, ý chí cương quyết và sự hậu thuẫn của người dân là hai yếu tố đầu tiên cho việc bài trừ tham nhũng.

- Nếu không có yếu tố ý chí thì một quốc gia sẽ khởi sự công cuộc chống tham nhũng như thế nào?

+ Nếu quốc gia nào không có yếu tố ý chí cương quyết thì quốc gia đó sẽ gặp vô vàn khó khăn trong việc bài trừ tham nhũng. Trong đó có khó khăn do việc phải thực hiện thêm những biện pháp kế tiếp để bài trừ tham nhũng.

Rất nhiều nước đã ký Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng, thế nhưng, cũng có không ít nước thi hành một cách thiếu nghiêm minh luật pháp để ngăn ngặn tham nhũng hoặc chịu đưa ra những biện pháp thực tế và cụ thể để dẹp bỏ vấn nạn này. Để thực thi Công ước, các nước phải thực hiện nhiều biện pháp để hình sự hóa hành vi tham nhũng, điều tra, truy tố, đề ra hình phạt...

Công cuộc bài trừ tham nhũng sẽ hiệu quả nhất nếu mọi người có ý chí cương quyết và người dân đồng lòng hậu thuẫn chính quyền ngăn chặn tham nhũng.

Trong vấn đề tham nhũng, điều quan trọng nhất mà tất cả chúng ta đều biết là: Những quốc gia có nhiều tham nhũng là những quốc gia có mức phát triển kinh tế yếu kém. Tham nhũng gây trở ngại cho kinh tế, làm biến dạng các hệ thống cung cấp dịch vụ, đảo lộn nền tảng giáo dục. Nơi nào có tham nhũng, nơi đó gặp vô vàn khó khăn trong việc phát triển tài nguyên thiên nhiên. Quốc gia có thể phát triển nhiều hơn và nhanh hơn rất nhiều nếu tham nhũng bị chặn đứng hoặc giới hạn lại.

- Ông nhận định ra sao về quan điểm cho rằng, điều mà phương Tây xem là tham nhũng thực ra đối với các nước châu Á chỉ là vấn đề văn hóa, vốn bắt rễ rất sâu và từ rất lâu nên rất khó thay đổi. Có phải vấn đề phương Tây gọi là tham nhũng thực ra chỉ là phương cách làm việc của người châu Á?

+ Văn hóa là vấn đề rất quan trọng. Trong xã hội chúng ta đang sống luôn luôn có tham nhũng, có thói bao che, dung túng cho người thân, người quen. Và, trong nhiều nền văn hóa, người ta vẫn luôn luôn biếu xén, quà cáp. Thế nhưng, chúng ta đang tiến vào một thế giới phức tạp hơn. Từ vị thế là những nước sản xuất nông nghiệp là chính, nhiều quốc gia châu Á đang trở thành những nước công nghiệp hay những nước chuyên chế tạo mặt hàng liên quan tới kỹ thuật tin học. Vì thế, tham nhũng không thể tồn tại nữa, nếu không các nước đó sẽ không thể cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu.