Tham nhũng biến tướng:
Bài 1: Ăn tiêu bằng công quỹ
Cập nhật lúc:
23:34 22/09/2010
|
12 người ăn một bữa ăn tốn tương đương trên 40 triệu đồng Việt Nam. Mượn tiếng tiếp đãi công vụ, nhiều cán bộ thoải mái chi công quỹ.
>> Tham nhũng biến tướng ở Trung Quốc - Bài 2: Hối lộ phi vật chất
Theo số liệu của Bộ Tài chính, Cục Thống kê quốc gia và Ủy ban Cải cách phát triển quốc gia Trung Quốc, từ năm 2005 đến nay, kinh phí công dành cho các đơn vị hành chính sự nghiệp mỗi năm tăng 100 tỉ nhân dân tệ (275.000 tỉ đồng VN). Trong năm 2009, các đơn vị hành chính sự nghiệp đã rút 15,8 tỉ nhân dân tệ (43.450 tỉ đồng VN) chi cho du lịch nước ngoài, mua sắm, lưu hành phương tiện và tiếp đãi công vụ.
Chuyện buồn thành cổ Bình Dao
Thành cổ Bình Dao ở huyện Bình Dao (tỉnh Sơn Đông) là khu du lịch nổi tiếng của Trung Quốc. Từ năm 1997 đến nay, sau khi thành cổ được đưa vào danh sách di sản thế giới, doanh thu bán vé vào cửa và dịch vụ du lịch của huyện Bình Dao năm nào cũng tăng. Dù vậy, 400 kiến trúc cổ trong danh sách bảo tồn lại thiếu kinh phí tu bổ và nay đã xuống cấp nghiêm trọng. Để phục vụ cho việc khai thác các điểm du lịch thành cổ mới và di dời thành cổ cũ, quỹ khai thác du lịch thành cổ thiếu kinh phí ít nhất 2 tỉ nhân dân tệ (5.500 tỉ đồng VN).
Theo Ủy ban Quản lý khu di tích thành cổ Bình Dao, năm 2003 doanh thu du lịch thu về trên 200 triệu nhân dân tệ (550 tỉ đồng VN). Đến năm 2009, doanh thu đạt 730 triệu nhân dân tệ (2.000 tỉ đồng VN) nhưng tiền nộp vào ngân sách huyện chỉ vỏn vẹn 290 triệu nhân dân tệ (779,5 tỉ đồng VN).
Nguyên nhân là do mỗi năm huyện Bình Dao phải tiếp đãi công chức đi du lịch gần 100.000 lượt người. Chỉ riêng doanh thu vé vào cửa đã giảm 12 triệu nhân dân tệ (33 tỉ đồng VN), chưa kể các khoản chi ăn ở, quà tặng. Dịp nghỉ tết Đoan ngọ vừa qua, trong hai ngày 14 và 15-6, trong hơn 12.600 lượt du khách tham quan thành cổ thì có tới hơn 2.000 lượt người vào cửa miễn phí vì thuộc diện tiếp đãi công vụ.
Từ tháng 4-2009, ông Lý Phi Trung, Chủ tịch UBND mới của huyện Bình Dao, đã ban hành văn bản hạn chế đối tượng tiếp đãi công vụ bằng cách phát thẻ. Các tổ chức như Công đoàn, Hội Người cao tuổi… bị hạn chế từ 20 đến 100 người/năm. Ngành công an bị hạn chế dưới 800 người/năm. Văn phòng UBND huyện và Văn phòng Ủy ban Thường vụ Huyện ủy bị hạn chế dưới 2.000 người/năm. Riêng Ủy ban Cải cách và phát triển của huyện không bị hạn chế số lượng người tiếp đãi công vụ. Các ngành công thương, giám sát chất lượng, hải quan, bảo hiểm, điện tín không được đưa vào diện tiếp đãi công vụ.
Sau khi văn bản được ban hành, trong năm 2009, số lượng người tiếp đãi công vụ giảm còn 40.000 lượt người. Tuy nhiên, chỉ trong nửa đầu năm 2010, một số đơn vị đã dùng hết thẻ tiếp đãi công vụ của cả năm và bắt đầu nhờ các mối quan hệ quen biết để được phát thêm thẻ.
Lỗ hổng trong cơ chế tài chính công
Để ngăn chặn nạn tham nhũng trong tiêu dùng công vụ, Trung Quốc đã ban hành nhiều quy định như yêu cầu đưa chi phí tiếp đãi công vụ vào dự toán tài chính, sử dụng thẻ tiêu dùng công vụ. Dù vậy, hiệu quả vẫn không cao.
Cuối tháng 6, cư dân trên mạng đã đưa lên mạng Internet hóa đơn thanh toán một bữa ăn với giá trên trời của Cục Lương thực tỉnh Sơn Đông. Bữa ăn chiêu đãi 12 người được tổ chức tại nhà hàng Thuấn Canh Sơn Trang ở Tề Nam với chi phí tổng cộng 14.810 nhân dân tệ (gần 40,73 triệu đồng VN). Trong số thực khách có Cục trưởng Mạnh Khánh Tú, hai phó cục trưởng và ba trưởng phòng của Cục.
Tiêu chuẩn mỗi người ăn gồm 1.000 nhân dân tệ (2,75 triệu đồng VN) tiền thức ăn, một bình trà Tuyết Thanh Nhật Chiếu (đặc sản tỉnh Sơn Đông) giá 260 nhân dân tệ (715.000 đồng VN), một bao thuốc lá Trung Hoa giá 118 nhân dân tệ (324.500 đồng VN), một bình rượu Bạch Bác giá 198 nhân dân tệ (544.500 đồng VN), chưa kể nước khoáng và các khoản lặt vặt khác.
Nguyên nhân sâu xa vẫn là cơ chế tài chính công còn nhiều lỗ hổng, chi tiêu tài chính còn thiếu công khai trong khi cơ chế giám sát còn yếu kém và thiếu cơ chế truy cứu trách nhiệm. Ngay cả người dân nộp thuế cũng không có quyền truy vấn những khoản thuế mình nộp. Ngày 1-5-2008, Trung Quốc áp dụng Điều lệ công khai thông tin chính phủ. Đây là văn bản luật đầu tiên quy định công dân có quyền được biết và chính phủ có nghĩa vụ phải công khai thông tin. Dù vậy, người dân tìm mỏi mắt cũng không thấy văn bản hay thông tin nào liên quan đến tình hình chi tiêu công vụ.
Các khúc biến tấu ăn công quỹ
Có vô vàn hình thức ăn tiêu bằng công quỹ và thể hiện muôn hình muôn vẻ. Đoàn kiểm tra xuống đơn vị sát hạch, cấp dưới phải tiếp đãi ăn uống. Cấp dưới lên cấp trên xin cấp vốn đầu tư phải mời ăn uống để thương lượng công việc. Đơn vị anh em tổ chức giao lưu học hỏi hay cơ quan tìm đối tác đầu tư thương mại cũng phải mời ăn uống. Bàn thảo công việc, thương lượng, cần vốn đầu tư, muốn có công trình, dự án đều phải mời các nhân vật có quyền lực tham dự tiệc tùng. Muốn có địa vị càng phải thường xuyên mời lãnh đạo ăn nhậu.
Đằng sau ăn tiêu bằng công quỹ là sợi dây lợi ích ngầm. Nhờ có hóa đơn, chi phí ăn uống có thể qua trót lọt ải thẩm tra, sát hạch và giám sát của cơ quan tài chính, cơ quan kiểm toán. Rất nhiều công ty, nhà hàng ăn uống đã chủ động cung cấp hóa đơn hợp pháp để thu hút khách, tăng doanh thu. Nếu khách hàng không muốn sử dụng hóa đơn ăn uống, nhà hàng có thể thay bằng hóa đơn văn phòng phẩm, hóa đơn xăng dầu… Đây là mũi tên nhằm hai đích, vừa thu hút được nhiều khách ăn uống bằng công quỹ, vừa có thể trốn thuế vì thuế suất ngành dịch vụ ăn uống là 5% trong khi hàng văn phòng phẩm có thuế suất dưới 5%.
Nạn lạm dụng quyền lực cũng là một nguyên nhân khiến tình trạng ăn uống bằng công quỹ ngày một tăng. Trong khi đó, hành vi ăn uống bằng công quỹ chỉ được xem là vi phạm kỷ luật chứ chưa được nâng đến mức tham ô để định tội. Thực chất người ăn uống bằng công quỹ đã xâm hại tài sản quốc gia.
Theo các chuyên gia pháp luật, cần phải đưa ra tiêu chuẩn cụ thể về tiếp đãi công vụ. Chính quyền địa phương phải lập dự toán cụ thể về tiếp đãi công vụ và phải được Đại hội đại biểu nhân dân địa phương phê chuẩn. Cuối năm quyết toán, nếu số tiền chi vượt dự toán thì cứ thế mà truy cứu trách nhiệm đối với cán bộ liên quan.
|
Ăn tiêu bằng công quỹ là tham ô
Lần đầu tiên một cán bộ bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì ăn tiêu bằng công quỹ. Ngày 21-10-2009, Tòa án nhân dân trung cấp TP Châu Sơn (tỉnh Triết Giang) đã kết án Phó Bình Hồng, nguyên viện trưởng Viện Y tế trung tâm thị trấn Cao Đình, huyện Đại Sơn, 11 năm tù giam về hai tội danh tham ô và nhận hối lộ. Tòa cũng tuyên tịch thu tài sản cá nhân của bị cáo trị giá 50.000 nhân dân tệ (137,5 triệu đồng VN).
Phó Bình Hồng một mực không nhận tội và nại lý do dùng tiền công để tiếp đãi công vụ. Tuy nhiên, tòa phán quyết hành vi sử dụng công quỹ để chi tiêu cá nhân của Phó Bình Hồng không khác gì tham ô công quỹ. Trong hai năm 2003-2005, Phó Bình Hồng đã ăn tiêu bằng tiền công hết 440.000 nhân dân tệ (1,21 tỉ đồng VN). Y hầu như không ăn cơm nhà mà chỉ thích rủ bạn bè đến nhà hàng, quán karaoke. Mỗi lần ăn tiêu, hóa đơn đều được gửi về cơ quan thanh toán dưới hình thức tiếp đãi công vụ. |
(PL TPHCM)
|