|
Đầu mối thông tin lập công đã không được thẩm định nghiêm ngặt.
Luật hình sự Trung Quốc quy định nếu người phạm tội khai báo hành vi phạm tội của người khác hoặc cung cấp đầu mối phá án quan trọng, sau khi kiểm chứng thấy lời khai đó là đúng thì được coi là lập công phá án và sẽ được giảm nhẹ hoặc miễn hình phạt.
Kim thiền thoát xác
Điều đáng cảnh giác là nhiều quan tham đã lợi dụng chính sách này để chơi chiêu kim thiền thoát xác (ve sầu lột xác) nhằm giảm nhẹ hình phạt. Các hình thức lập công giả có ngụy tạo lập công, mua bán thành tích lập công.
Trường hợp gần đây nhất liên quan đến ba quan chức Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc gồm nguyên phó chủ tịch Liên đoàn Tạ Á Long, nguyên chủ nhiệm Ủy ban Trọng tài bóng đá Lý Chung Sinh và cựu HLV trưởng đội tuyển bóng đá quốc gia Úy Thiếu Huy. Ngày 12-9, Bộ Công an xác nhận ba người đều đã chủ động khai báo liên quan đến chuyên án nhận hối lộ và dàn xếp tỉ số. Tuy nhiên, họ khai báo thông tin gì thì không được công khai cụ thể.
Thực tế hiện nay công tác thẩm định thông tin lập công không nghiêm túc. Cơ quan điều tra chỉ cần đưa ra tài liệu có đóng dấu thì xem như đã có chứng cứ lập công. Thậm chí cơ quan chức năng không tra hỏi đầu mối thông tin lập công ở đâu ra.
Nguyên trưởng phòng Lâm nghiệp huyện Tĩnh Biên (tỉnh Thiểm Tây) Cao Ngọc Xuyên tham ô công quỹ 80.000 nhân dân tệ (228,8 triệu đồng VN). Công an huyện chứng minh Xuyên đã lập công trạng lớn. Tháng 9-2007, Tòa án huyện Hoành Sơn tuyên miễn xử phạt hình sự. Sau này cơ quan chức năng đã làm rõ tài liệu lập công là tài liệu giả. 15 cán bộ chấp pháp dính líu đến vụ này.
Một số quan tham đã mua thông tin các vụ án tham nhũng từ cơ quan điều tra để lập công giả. Tháng 5-2008, nguyên phó phòng Tài vụ Trường trung cấp TP Lệ Thủy (tỉnh Triết Giang) Tạ Thọ Lương bị điều tra về tội tham ô. Lương đã mua thông tin tham nhũng từ Phương Kiến Quân, phó công an thị trấn Tây Bình, huyện Tùng Dương, để báo cáo lập công. Lương chỉ bị kết án ba năm tù, được hoãn thi hành án ba năm. Sau đó vụ mua bán thông tin bị vạch trần. Phương Kiến Quân bị kết án 15 tháng tù giam.
Phải công khai thông tin
Giáo sư Hồng Đạo Đức ở ĐH Pháp luật hành chính Trung Quốc phân tích có bốn bước lập công giả. Một, có thông tin từ các mối quan hệ hoặc mua từ nhân viên điều tra. Hai, người nhà truyền thông tin vào nhà giam cho quan tham. Ba, cơ quan chức năng đóng dấu phê chuẩn thông tin. Bốn, tòa án dựa vào chứng cứ lập công để giảm hình phạt.
Ngày 12-3-2009, Tòa án Tối cao và VKSND Tối cao phối hợp ban hành Ý kiến về xác định hình phạt đối với các trường hợp tự thú, lập công trong vụ án tội phạm chức vụ (gọi tắt là bản ý kiến).
Bản ý kiến nêu rõ nếu người nhà của người phạm tội trực tiếp tố cáo hành vi phạm tội của người khác, cung cấp đầu mối phá vụ án khác hoặc hỗ trợ bắt tội phạm khác thì không được coi là hành vi lập công của người phạm tội. Chứng cứ, tài liệu lập công phải nêu rõ nguồn gốc. Thông tin lập công phải được thẩm tra nghiêm ngặt. Đối với người bị kết án chung thân trở lên phải nêu rõ nội dung lập công và nguyên tắc vận dụng để giảm nhẹ hình phạt.
Sau đó tình trạng lập công giả vẫn xảy ra bởi khâu thực hiện bản ý kiến nêu trên chưa tốt. Nguồn gốc đầu mối tố cáo mà quan tham cung cấp không được thẩm định nghiêm ngặt. Giữa cơ quan công an, VKS và tòa án chưa có cơ chế giám sát hiệu quả.
Luật sư Trần Kiệt (Văn phòng luật sư Trùng Quang tại Bắc Kinh) kiến nghị cần phải công khai nội dung lập công trong khâu thẩm định mức xử phạt. Cơ quan chức năng nên ban hành tiêu chuẩn chứng cứ đối với tài liệu chứng minh hành vi lập công, đồng thời ban hành quy định cụ thể về thẩm tra thông tin lập công trong tất cả các khâu điều tra, khởi tố, xét xử.
- Ngày 28-7-2005, nguyên bí thư Thành ủy TP Hoãn Hóa (tỉnh Hắc Long Giang) Mã Đức bị kết án tử hình về tội nhận hối lộ nhưng được hoãn thi hành án vì đã khai báo đúng về hành vi nhận hối lộ của người khác. Tòa không nói rõ nội dung khai báo lập công là gì.
- Ngày 15-7-2009, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Cổ phần Hóa chất dầu mỏ Trung Quốc (Sinopec) Trần Đồng Hải bị kết án tử hình về tội nhận hối lộ gần 200 triệu nhân dân tệ (572 tỉ đồng VN). Tòa cho hoãn thi hành án vì bị cáo đã nộp lại toàn bộ tiền nhận hối lộ và lập công phá án. Không ai biết nội dung lập công là gì. |
(PL TPHCM)