UBND xã Giao Long đã nhắc nhở, không cho các hộ dân xây dựng nhà kiên cố, khi nào Nhà nước sử dụng, các hộ phải di dời trả lại đất cho Nhà nước. Thế nhưng, tháng 2/2009, UBND xã Giao Long lại mời các hộ dân đến Trụ sở UBND xã, hướng dẫn lập thủ tục để cấp giấy chứng nhận (GCN) quyền sử dụng đất (QSDĐ) cho 4 hộ dân trên phần đất công do UBND xã đang quản lý.

Tiền thuế đất thành tiền vận động đóng góp

Các hộ dân cất nhà ở và dựng hàng quán để kinh doanh buôn bán tại thửa đất do UBND xã quản lý bao gồm: Ông Nguyễn Văn Hoàng (có đăng ký hộ khẩu thường trú tại đây) được UBND xã Giao Long tạm cho cất một căn nhà diện tích 77,6m2 nằm cặp đường tỉnh 883 để ở và mở quán bán hàng (thời điểm năm 1991); bà Hồ Thị Trí mua lại quán của ông Võ Văn Lem (Ba Muôn) diện tích 36,6m2 nằm cặp theo đường tỉnh 883 để kinh doanh, buôn bán (năm 2005, bà Trí cho người khác thuê); bà Nguyễn Thị Diềm mua lại căn nhà của bà Nguyễn Thị Thủy (thời điểm năm 1991) diện tích 39,4m2 nằm cặp đường tỉnh 833 để kinh doanh lúa, gạo; bà Võ Thị Trúc Ly, cha mẹ bà tạm cất nhà trên phần diện tích 51,7m2 (thời điểm năm 1976) nằm ở phía sau nhà bà Diềm, sau khi cha mẹ đi định cư nước ngoài, bà Trúc Ly tiếp tục cư ngụ tại đây. Tổng cộng phần đất 4 hộ xây dựng nhà ở và quán bán hàng diện tích 205,3m2. Phần còn lại ở phía sau nhà các hộ dân, khoảng 800m2, UBND xã Giao Long đang quản lý.

Trong cuộc họp với các hộ dân, lãnh đạo UBND xã Giao Long gợi ý sẽ phân lô lại phần đất trên, giao cho 4 hộ dân sử dụng và cấp GCNQSDĐ với điều kiện các hộ phải đóng góp ủng hộ tiền cho xã, mức quy định là 300.000 đồng/m2. Sau khi khu đất trên chuyển sang đất thổ cư, các hộ có trách nhiệm tiếp tục đóng góp tiền cho địa phương. Chủ trương của xã đã được các hộ dân đồng tình. Theo đó, ông Nguyễn Văn Hoàng được giao cấp 219,2m2, đóng góp 69.760.000 đồng; bà Hồ Thị Trí được giao cấp 207,7m2, đóng góp 62.310.000 đồng; bà Nguyễn Thị Diềm được giao cấp 218,5m2, đóng góp 73.809.000 đồng; bà Võ Thị Trúc Ly được giao cấp 187m2, đóng góp 66.198.000 đồng.

Sau khi thu đủ số tiền của 4 hộ dân, UBND xã Giao Long lập hồ sơ xác nhận nguồn gốc, thời gian SDĐ là “đất sử dụng ổn định, không tranh chấp” và đề nghị UBND huyện cấp GCNQSDĐ cho các hộ. Căn cứ xác nhận của UBND xã, Văn phòng Đăng ký QSDĐ huyện đã lập Phiếu chuyển thông tin địa chính, gửi Chi cục Thuế huyện Châu Thành, nội dung giao đất cho các hộ, với hình thức hợp thức hóa QSDĐ. Do đó, Chi cục Thuế huyện Châu Thành đã miễn toàn bộ tiền SDĐ cho 4 hộ.

Sử dụng sai mục đích tiền thu của dân

Khi nhận được Thông báo của Chi cục Thuế, Văn phòng Đăng ký QSDĐ, Phòng Tài nguyên Môi trường (TNMT) huyện tham mưu đề xuất, ngày 30/3/2009, UBND huyện Châu Thành cấp GCNQSDĐ cho 4 hộ từ đất chuyên dùng chuyển sang loại đất ở nông thôn, không thu tiền SDĐ. Sau khi giao 4 GCNQSDĐ cho 4 hộ dân, nhận thấy trong GCNQSDĐ giao đất thổ cư không thu tiền, UBND xã cùng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã tiếp tục vận động các hộ dân… đóng góp thêm cho xã mỗi hộ 11.000.000 đồng, gọi là tiền chuyển từ đất nông nghiệp… lên đất thổ cư, được các hộ đồng tình.

Sau khi đoàn thanh tra vào cuộc và có kết luận, hộ các bà Hồ Thị Trí, Nguyễn Thị Diềm, Võ Thị Trúc Ly đã tự tháo dỡ nhà ở và hàng quán, chỉ còn hộ ông Nguyễn Văn Hoàng vẫn giữ nguyên hiện trạng, không thuộc diện khó khăn. (Ông Hoàng được gia đình cho đất ở ấp 6, xã Giao Long nhưng vẫn cư ngụ tại khu đất nằm cặp theo đường tỉnh 883 để kinh doanh, buôn bán, do có vị trí thuận lợi)!

Điều đáng nói, tổng số tiền thu được của 4 hộ là 272.077.000 đồng, UBND xã không nộp vào Kho bạc Nhà nước theo quy định mà sử dụng vào việc trả nợ tiền bơm cát san lấp mặt bằng, lót đan, láng nền sân, xây dựng hồ nước, nhà vệ sinh UBND xã, xây dựng Đội Thuế xã…

Chưa nghiêm túc thực hiện kết luận thanh tra

Sau khi tiếp nhận đơn phản ánh của người dân, UBND huyện thành lập đoàn thanh tra việc cấp đất và thu tiền vận động nhân dân đóng góp đối với UBND xã Giao Long.

Theo kết luận của Thanh tra huyện Châu Thành: Việc UBND xã Gia Long lập hồ sơ cấp GCNQSDĐ cho 4 hộ, đã xác nhận nguồn gốc đất và quá trình canh tác, diện tích đất sử dụng của từng hộ dân không đúng với thực tế. Đáng chú ý, UBND xã tự giao đất và thỏa thuận thu tiền của 4 hộ dân 300.000 đồng/m2 là trái quy định của Nhà nước, vì thửa đất này trong sổ bộ là đất chuyên dùng, Nhà nước đang quản lý. UBND xã muốn giao cho các hộ dân quản lý sử dụng luôn phần đất phía sau nhà các hộ dân phải xin chủ trương của trên, giao đất phải đúng với hiện trạng và nhu cầu sử dụng thực tế của từng hộ. Các hộ dân chỉ quản lý sử dụng diện tích rất ít, nhưng UBND xã lập hồ sơ báo cáo với huyện thì nhiều. Chẳng hạn trường hợp bà Hồ Thị Trí, quản lý sử dụng 36,6m2 nhưng UBND xã báo cáo, đề nghị giao cấp… 207,7m2! Thửa đất công nói trên có giá trị kinh tế rất cao, nhưng UBND xã tự giao cho 4 hộ quản lý sử dụng để thu lại một khoản tiền không phù hợp, gây thất thoát nguồn thu cho ngân sách Nhà nước. Đối với khoản tiền thu được từ 4 hộ dân đóng góp là 272.077.000 đồng, UBND xã giữ lại sử dụng, không đăng nộp vào Kho bạc Nhà nước theo quy định, không báo cáo cấp trên, tự thu, tự chi và khi lập chứng từ không nêu chi tiết, rõ ràng, cụ thể.

Chủ tịch UBND huyện Châu Thành đã giao Phòng TNMT tham mưu ban hành quyết định thu hồi 4 GCNQSDĐ cấp cho các hộ. Sau đó, xem xét hộ nào có nhu cầu sử dụng xin chủ trương UBND tỉnh cho bán chỉ định, hộ không có nhu cầu hoặc đã có nhà ở nơi khác không xem xét bán. UBND xã Giao Long phải hoàn trả số tiền đã thu của các hộ từ việc giao cấp đất trong vòng 30 ngày, kể từ ngày nhận được kết luận thanh tra. Về số tiền đã chi xây dựng công trình công cộng tại trụ sở làm việc UBND xã từ nguồn thu của các hộ dân đóng góp, UBND xã có trách nhiệm lập tờ trình xin chủ trương của huyện để có hướng giải quyết. UBND huyện kiến nghị Ban Thường vụ Huyện ủy kiểm điểm vai trò trách nhiệm của Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch HĐND, Chủ tịch UBND xã và các cán bộ liên quan trong việc đề ra chủ trương giao đất và việc xác nhận hồ sơ đề nghị cấp GCNQSDĐ sai quy định, không đúng sự thật, thu và sử dụng tiền sai nguyên tắc tài chính, có hình thức xử lý kỷ luật đối với các cá nhân sai phạm…

Làm việc với PV Báo Thanh tra mới đây, lãnh đạo UBND xã Giao Long cho biết, sau khi có kết luận thanh tra, UBND huyện đã ban hành quyết định thu hồi GCNQSDĐ đã cấp cho 4 hộ dân. UBND xã đã tiến hành kiểm điểm, xử lý các cá nhân sai phạm. Cụ thể: Ông Huỳnh Tấn Lợi (Phó Chủ tịch UBND xã) bị kỷ luật khiển trách, không tham gia ứng cử cấp ủy nhiệm kỳ 2010 - 2015; ông Nguyễn Quốc Kiệt (cán bộ địa chính xã) bị kỷ luật cảnh cáo và cho thôi việc…

Tuy nhiên, theo chúng tôi được biết, đến thời điểm này, UBND xã vẫn chưa hoàn trả tiền đã thu của 4 hộ dân là chưa nghiêm túc thực hiện theo kết luận thanh tra. Chưa kể, việc 4 hộ dân cùng được cấp GCNQSDĐ nhưng 3 hộ đã tự tháo dỡ, chỉ còn căn nhà và quán bán hàng của ông Nguyễn Văn Hoàng vẫn ngang nhiên tồn tại như là một sự thách thức dư luận, rất cần được giải quyết sớm. Ngoài ra, mức xử lý kỷ luật đối với các cán bộ sai phạm là quá nhẹ, riêng việc Phó Chủ tịch UBND xã còn được đi học lớp bồi dưỡng chính trị cũng đã gây nhiều thắc mắc trong nhân dân ở địa phương.