Vấn nạn phong bì trong bệnh viện

Ông Trần Quang Trung, Chánh Thanh tra Bộ Y tế cho biết: thời gian qua cán bộ, công chức, viên chức trong ngành y tế thường xuyên được quán triệt, học tập và thực hiện 12 điều y đức, quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp. Nhưng qua thanh tra, kiểm tra phát hiện có cơ sở khám chữa bệnh lợi dụng chính sách miễn, giảm viện phí cho người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi… để chi sai chế độ; lợi dụng quyền hạn, chiếm dụng, tham ô tiền viện phí, lấy thuốc, vật tư của nhà nước đem bán chia nhau tiền.

Tại tuyến Trung ương, bệnh viện tỉnh, thành phố, trước nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng, một bộ phận nhân viên y tế đã lợi dụng quyền hạn vòi vĩnh, nhũng nhiễu để nhận phong bì. Bên cạnh đó, một số thầy thuốc có biểu hiện lợi dụng nghề nghiệp kê đơn thuốc cho bệnh nhân với nhiều loại thuốc nhập ngoại đắt tiền để hưởng hoa hồng hoặc nhận quà của các cơ sở kinh doanh dược phẩm, móc nối đưa bệnh nhân từ bệnh viện công ra các bệnh viện và phòng khám tư nhân… làm ảnh hưởng đến sức khỏe và lãng phí tiền bạc của người bệnh, gây bức xúc trong dư luận.
 

Tình trạng vi phạm y đức và thói quen nhận phong bì trong ngành y tế cũng được bà Trần Thị Thu Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng nêu tại hội thảo. “Tỷ lệ người sử dụng phong bì trong dịch vụ y tế tăng gấp đôi trong 3 năm (2007 - 2010) và càng lên tuyến trên, mức độ nhận phong bì, giá trị phong bì càng lớn. Thói quen nhận phong bì đối với nhân viên y tế mới tại các khoa ngoại, khoa sản thường là chỉ sau 1 năm làm việc, còn với các khoa khác thì thời gian làm quen với việc nhận phong từ là từ 1 - 3 năm”, bà Trần Thị Thu Hà cho biết.

Để PCTN trong ngành Y tế hiệu quả, Bộ Y tế đưa ra nhiều giải pháp, trong đó chú trọng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến Luật PCTN; thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm minh cán bộ công chức, viên chức có biểu hiện tiêu cực, có hành vi tham nhũng, gây khó khăn phiền hà, sách nhiễu, vi phạm Luật PCTN.

Lạm thu, chạy điểm, chạy trường vẫn diễn ra

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Minh Hiển, sau kỳ Đối thoại, các hành vi tham nhũng xảy ra trong lĩnh vực giáo dục không nhiều, quy mô không lớn. Trong các lĩnh vực đầu tư xây dựng, mua sắm thiết bị giáo dục, các chương trình mục tiêu quốc gia được Nhà nước đầu tư ngân sách rất lớn nhưng qua công tác kiểm toán hàng năm chưa phát hiện có những sai phạm lớn. Nhận thức về trách nhiệm công dân trong việc PCTN của cán bộ giáo viên, học sinh, sinh viên trong toàn ngành đã được nâng lên rõ rệt.

 

GS.TS Nguyễn Minh Thuyết đề nghị kiểm tra, làm rõ thông tin muốn xin dạy ở một trường "xa lắc, xa lơ" cũng phải "chạy" 80 triệu đồng.

Tại hội thảo, các chuyên gia, đối tác nước ngoài đã đánh giá cao những kết quả đạt được trong công tác PCTN của Việt Nam, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm PCTN. Ông James Anderson, chuyên gia thể chế cao cấp Ngân hàng Thế giới: Văn phòng Ban Chỉ đạo PCTN Trung ương đã có rất nhiều nỗ lực PCTN ở Việt Nam như minh bạch hóa, cởi mở thông tin. Tuy nhiên, chúng ta cần có các bước khảo sát tiếp theo. Ví dụ, trong khảo sát chúng tôi tiến hành về minh bạch hóa đất đai thì thấy rằng, người dân thiếu thông tin. Họ không được tiếp cận thông tin mà lẽ ra họ phải được hưởng. Vì vậy việc ban hành Luật Tiếp cận thông tin là hết sức cần thiết. Cũng theo chuyên gia này, có 3 việc Việt Nam có thể làm được và cần phải làm ngay để đạt được kết quả trong PCTN. Thứ nhất là phê chuẩn Luật Tiếp cận thông tin. Thứ hai là kê khai tài sản. Vấn đề này Việt Nam đã làm rồi, nhưng vì số lượng rất lớn nên cần giảm số lượng kê khai tài sản xuống con số nhỏ hơn và tập chung vào những cán bộ cấp cao. Tiếp đó phải công khai tài sản kê khai cho người dân được biết. Thứ ba là phải đơn giản hóa các thủ tục hành chính. Nếu như 3 công tác này được làm một cách triệt để thì đó sẽ là thông điệp tốt gửi đến người dân. Ông Jairo Acuna Alfaro, cố vấn chính sách Chương trình Phát triển Liên hợp quốc: Bài học rút ra trong công tác PCTN trong 5 năm qua là, chúng ta phải tăng cường hơn nữa, có những biện pháp mạnh mẽ hơn nữa trong những năm tới. Đặc biệt là những cơ quan có vai trò PCTN phải có trách nhiệm, nghĩa vụ rõ ràng. Ở đây tôi nhấn mạnh tới vai trò giữa "người đá bóng" và "người thổi còi". Chúng ta phải làm sao cho tất cả những người chơi có vị trí riêng của họ. Họ phải có cơ hội như nhau, vai trò như nhau trong công cuộc PCTN. Chúng ta phải đầu tư nhiều hơn nữa để tạo ra sự bình đẳng, để tất cả những người CTN đều có vị trí và phát huy một cách độc lập. Cần phải tách bạch giữa việc "đá bóng" và "thổi còi". Vấn đề quan trọng là Việt Nam chưa làm được trọng tâm. Chúng ta cần phải có ưu tiên. Như ở những nước khác thì họ bắt đầu từ những vị lãnh đạo cao nhất. Cần phải có sự vào cuộc của báo chí và các đơn vị khác. Chúng ta cũng phải có biện pháp triển khai xác định ưu tiên cụ thể. Ví dụ như vai trò giám sát của người dân và doanh nghiệp để bảo đảm được tính trung thực. Trọng tâm phải có sự ưu tiên. Tiếp đó là ý chí chính trị. Chúng ta phải bảo đảm họ được bảo vệ an toàn, không bị trả thù. Vai trò của cơ quan PCTN phải cương quyết, mạnh mẽ khi xử lý. Khi người dân thông báo cho anh vụ việc, anh không xử lý thì họ sẽ không tham gia nữa.