(Thanh tra PCTN)- Dự án (D.A) thủy điện Pleikrông được áp dụng cơ chế đặc biệt theo Văn bản số 797/CP-CN ngày 17/6/2003 của Thủ tướng Chính phủ, với tổng mức đầu tư 2.967 tỷ đồng, được EVN giao cho Ban Quản lý (BQL) thủy điện 4 làm đại diện chủ đầu tư. Khi đưa vào sử dụng, nhà máy sẽ cung cấp 452,5 triệu KW điện mỗi năm. Trong quá trình triển khai D.A đã bộc lộ nhiều sai phạm. Thanh tra Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã vào cuộc và kết luận chính thức.
D.A chưa thực hiện đầy đủ thủ tục về thay đổi công suất lắp máy. Cụ thể tại Quyết định số 676/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đầu tư thì công suất của trạm thuỷ điện là 110 MW. Thế nhưng, trong hồ sơ lập trình, thẩm định phê duyệt thì công suất chỉ còn lại 100 MW, giảm 10 MW khi chưa có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.
D.A không thực hiện lập dự toán chi tiết các hạng mục công trình nhưng vẫn được thanh toán. Trong đó có những phần việc không được thực hiện, vẫn được thanh toán hơn 488 triệu đồng.
Tại gói thầu cung cấp vận chuyển thiết bị cơ khí thủy công được Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công thương) đồng ý chỉ định thầu cho liên danh các nhà thầu gồm 3 đơn vị của Bộ. Nhưng do yêu cầu tiến độ, ngày 12/6/2004, liên danh nhà thầu đã ký hợp đồng với BQL D.A thủy điện 4 dù D.A chưa được duyệt. Đến ngày 20/12/2007, EVN mới có quyết định phê duyệt dự toán chi phí chế tạo thiết bị cơ khí thủy công. Đáng nói là, dự toán này đã áp dụng sai đơn giá vận tải hàng hoá bằng đường biển từ cảng Hải Phòng đến cảng Quy Nhơn đối với 30 km đầu tiên, làm tăng 3,3 tỷ đồng so với giá trị dự toán. Chủ đầu tư đã nghiệm thu thanh toán vượt khối lượng so với số liệu trong hồ sơ hoàn công và áp dụng sai đơn giá một số công việc tại nhiều hạng mục của công trình. Tổng giá trị khối lượng nghiệm thu vượt thực tế là 8,443 tỷ đồng.
Tiến độ phát điện của tổ máy chậm. Theo kế hoạch nhà máy phát điện vào năm 2007 - 2008, nhưng đến tháng 5/2009 tổ máy số 1 mới chạy thử phát điện và tổ máy số 2 phải lùi đến quý III/2009. Tính đến nay, EVN đã 3 lần điều chỉnh tiến độ D.A. Theo Thanh tra Bộ Kế hoạch & Đầu tư, sở dĩ đã diễn ra sự chậm trễ này là do chuyển vốn hình thức đấu thầu mua thiết bị cơ điện từ chỉ định thầu sang đấu thầu quốc tế rộng rãi của các gói thầu và do nhà thầu chính không thực hiện đúng tiến độ cung cấp thiết bị như đã cam kết với BQL D.A thủy điện 4.
Từ những sai phạm trên, Thanh tra Bộ đã kiến nghị các hình thức xử lý đối với BQL D.A thủy điện 4 và EVN; kiến nghị giảm trừ thanh toán vượt giá trị cho nhà thầu tại gói thầu “cung cấp, vận chuyển thiết bị cơ khí thủy công” với giá trị hơn 3,3 tỷ đồng; xem xét để giảm trừ thanh toán giá trị tư vấn thiết kế khi không lập dự toán chi tiết 488 triệu đồng; xem xét để giảm trừ thanh toán khối lượng vượt thực tế tại các hạng mục xây dựng với số tiền 8,443 tỷ đồng. Bộ Công Thương tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với những cá nhân, tập thể có liên quan đối với những sai phạm đồng thời nghiêm chỉnh thực hiện các nội dung kiến nghị của đoàn thanh tra, gửi báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra, kết quả kiểm điểm, hình thức xử lý, các biện pháp và thời gian khắc phục những sai sót của những cá nhân, đơn vị về Bộ Kế hoạch & Đầu tư trước ngày 15/10/2009.
Lộc Nga