|
(Thanh tra PCTN)- Một loạt những vụ điều tra liên quan đến tham nhũng được tiến hành, một loạt quan chức bị bắt giữ vì tham nhũng trong thời gian gần đây đang khiến Chính phủ của đương kim Thủ tướng Tây Ban Nha José Luis Rodriguez Zapatero mất uy tín nghiêm trọng. Hầu hết các vụ tham nhũng này đều liên quan đến lĩnh vực quy hoạch đô thị, có sự thông đồng giữa các quan chức địa phương và các doanh nghiệp bất động sản.
Chỉ trong vòng 3 năm qua, đã có tới 19 thị trưởng bị bắt giữ vì tham nhũng. Đó là chưa kể, sau chiến dịch nổi tiếng có tên là “Malaya” truy quét tội phạm tham nhũng ở TP Marbella (thuộc tỉnh Málaga), vẫn còn tới 300 người đang chờ xét xử. Trong chiến dịch tương tự có tên “Pretoria”, thẩm phán Baltasar Garzon đã đề nghị giam giữ 2 cựu lãnh đạo của Đảng Liên minh Thống nhất (CIU), những người đã từng giữ quyền lãnh đạo tỉnh Catalogne (có thủ phủ là TP Barcelona) trong những thập niên 80 và 90 của thế kỷ trước. Ngoài ra, nhiều đảng viên thuộc Đảng Xã hội Công nhân Tây Ban Nha (PSOE) cũng bị ngành Tư pháp nước này “sờ gáy” vì dính líu tới tham nhũng.
Và hiện nay, Đảng Nhân dân (PP, một trong hai đảng cánh hữu lớn nhất trên chính trường Tây Ban Nha) tiếp tục bị ngành Tư pháp nước này nhắm tới trong một vụ bê bối mang tên “Gürtel” liên quan đến hành vi tham nhũng của khoảng 70 người (17 người trong đó là thành viên của đảng PP). Những người này đang bị thẩm tra tại TP Madrid và Valencia. Cựu lãnh đạo quần đảo Baléares và cựu Bộ trưởng Jaume Matas dưới thời cựu Thủ tướng José Maria Aznar (1996 - 2004) cũng đang bị điều tra vì nghi ngờ dính líu tới một vụ bê bối tài chính liên quan đến quá trình xây dựng một trường đua xe đạp. Và, còn rất nhiều đảng viên khác của đảng này bị điều tra bởi những tội danh như: Tham nhũng, tham ô công quỹ, làm sai chức trách nhiệm vụ, rửa tiền, lợi dụng chức vụ quyền hạn mưu lợi cá nhân…
Tính từ năm 2000 - 2008, Ủy ban Phòng chống tham nhũng Tây Ban Nha đã mở 18 phiên điều tra những vụ việc liên quan tới tham nhũng. Năm 2009, tốc độ điều tra đã được đẩy nhanh hơn. Qua điều tra cho thấy, Chính phủ Tây Ban Nha đã phải chi trả quá nhiều hóa đơn cho các hoạt động đầu cơ bất động sản, với tổng quỹ đất sử dụng cho quy hoạch đô thị khoảng 250.000 ha. Hai thập kỷ qua, mật độ và tốc độ xây dựng của nước này cao hơn rất nhiều so với Pháp và Đức cộng lại. Chính sự thiếu vắng những biện pháp bảo vệ trong các quy định quy hoạch đô thị và cơ chế ra quyết định không phải luôn luôn minh bạch ở cấp TP đã dẫn đến rất nhiều sự lạm dụng trong quá trình triển khai công tác quy hoạch đô thị.
Cũng theo kết quả điều tra, trong số 28 vụ xét xử đáng chú ý nhất của 10 năm qua, số tiền liên quan đến tham nhũng, biển thủ trong lĩnh vực quy hoạch đô thị là 4,1 tỷ euro. Đây chỉ là những con số được phát hiện, trên thực tế, con số này có thể còn lớn hơn rất nhiều. Điều này lý giải vì sao trong một cuộc thăm dò dư luận, có tới 89% người được hỏi cho rằng, các quan chức địa phương có dính líu tới tham nhũng, ở những mức độ khác nhau. Và, theo đánh giá của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI), Tây Ban Nha bị tụt 3 bậc trong bảng xếp hạng những quốc gia ít tham nhũng nhất.
Còn theo Trung tâm Nghiên cứu xã hội học (CIS), vấn đề tham nhũng tại Tây Ban Nha đang đứng hàng thứ 3 trong 4 vấn đề nan giải nhất trong quá trình điều hành đất nước của Chính phủ nước này, sau vấn nạn thất nghiệp, tình trạng kinh tế - nhập cư và trước vấn đề khủng bố của lực lượng ly khai xứ Basque (ETA).
Bởi vậy, Chính phủ nước này bắt đầu lo lắng. Cả hai đảng lớn nhất của Tây Ban Nha là PSOE và PP tuyên bố sẽ có phản ứng, hành động tức thời nhằm cải thiện luật pháp trên lĩnh vực tài chính của các đảng phái chính trị, đồng thời tiến hành cải tổ ngay hoạt động của những đơn vị hành chính địa phương, tăng thêm mức hình phạt đối với loại tội phạm này. Còn các phương tiện truyền thông Tây Ban Nha, trước hàng loạt những vụ bê bối liên quan đến tham nhũng của quan chức địa phương, đã đúc kết lại một câu: “Dân chủ và tham nhũng: Chính phủ chỉ được chọn một”.
Nhật Anh
(Le Monde)