Thực hiện D.A trồng rừng 661, Nhà nước đã cấp 24,6 tỷ đồng cho đầu tư xây dựng cơ bản (cấp cho việc trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng). Tuy nhiên, kết quả nghiệm thu quyết toán đều sai thực tế và công nợ vẫn còn tồn đọng lớn.

Từ nghiệm thu, quyết toán sai thực tế…

Đến ngày 31/12/2007, tổng diện tích Lâm trường quản lý theo D.A trồng rừng 661 là 22.022,4 ha (trong đó, diện tích rừng trồng 5.649,2 ha; bảo vệ khoanh nuôi rừng tái sinh 9.063 ha và bảo vệ rừng tự nhiên 7310,2ha). Lâm trường đã bàn giao cho Cty Lâm nghiệp 6.527ha; Ban quản lý D.A 661 - thị xã Nghĩa Lộ 402,8ha và Ban quản lý D.A 661 huyện Văn Chấn 15.092,4ha. 

Theo Lâm trường Văn Chấn, hạng mục trồng mới rừng phòng hộ, rừng kinh tế và chăm sóc N1, N2, N3, N4 năm 2006 đã được nghiệm thu đạt tiêu chuẩn theo quy định đúng như số liệu đã quyết toán với Nhà nước, số tiền đã chi trả cho người dân và đã thanh quyết toán với ngân sách hơn 3,4 tỷ đồng. Song trên thực tế, Đoàn Thanh tra tỉnh Yên Bái phát hiện, về mặt diện tích thì Lâm trường đã nghiệm thu đúng theo số liệu mà người dân đã trồng, nhưng chất lượng của việc trồng và chăm sóc rừng, không đạt theo tỷ lệ như đã nghiệm thu, quyết toán. Lâm trường chỉ thanh toán cho dân hơn 3,1 tỷ đồng và giữ lại hơn 311 triệu đồng.

Năm 2007, Lâm trường cũng nghiệm thu đúng theo số diện tích mà người dân đã trồng, nhưng chỉ thanh toán hơn 852 triệu đồng và giữ lại hơn 81 triệu đồng với lý do có hạng mục tu sửa đường băng cản lửa. Lâm trường giao cho các tổ, đội sản xuất của Lâm trường thi công nhưng thực tế các đội không thi công mà vẫn được nghiệm thu, thanh quyết toán với Nhà nước.

Tháng 3/2008, Lâm trường xuất quỹ 60 triệu đồng tiền giữ lại của dân giao cho ông Hiệp (Đội trưởng Đội lâm nghiệp Mường Lò) trực tiếp đi chi trả cho một số hộ nhận khoán, nhưng đến nay mới chi trả được hơn 45,7 triệu đồng. Số tiền còn lại ông Hiệp trình bày đã cung cấp bằng cây giống cho các hộ trồng dặm, nhưng không xuất trình được các chứng từ liên quan.

Kiểm tra hiện trạng rừng theo biên bản bàn giao giữa Lâm trường Văn Chấn với Ban Quản lý D.A 661 huyện Văn Chấn, Thanh tra tỉnh tiếp tục phát hiện toàn bộ diện tích 1798,8 ha rừng có mật độ dưới 800 cây/ha không bảo đảm tiêu chí thành rừng trên một đơn vị diện tích, tương ứng với giá trị đầu tư trực tiếp hơn 6,2 tỷ đồng. Hơn nữa, diện tích 976,3ha có mật độ dưới 800 cây/ha, không có cây tái sinh, không bảo đảm các tiêu chí thành rừng, chức năng phòng hộ, tương ứng giá trị đầu tư trực tiếp qua các năm hơn 3 tỷ đồng...

Đến công nợ tồn đọng lớn

Thực hiện Quyết định số 258/QĐ-UBND ngày 5/12/2001, Quyết định số 856/UB-NLN ngày 12/9/2002 và Giấy chứng nhận đầu tư của UBND tỉnh Yên Bái, Lâm trường Văn Chấn đã tổ chức sản xuất cây giống, cây che bóng, mua phân bón vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật và một số vật tư khác phục vụ cho công tác trồng chè Shan cung cấp cho các hộ.

Qua 7 năm (2002 - 2008), Lâm trường đã trồng được 316,02ha chè Shan dâm cành. Tổng ngân sách cấp hỗ trợ cho công tác quản lý chỉ đạo, khảo sát thiết kế, hướng dẫn kỹ thuật, nghiệm thu thanh toán, phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giúp các hộ dân hoàn chỉnh hồ sơ vay vốn và hỗ trợ tiền cây chè giống, phá bỏ diện tích chè già cỗi cho các hộ chè là hơn 2,4 tỷ đồng. Trong quá trình thực hiện, Lâm trường đã nghiệm thu, cấp ngân sách hỗ trợ cho hộ ông Đặng Ngọc Toán, thôn Chấn Hưng 3, xã Nậm Bùng dù không có danh sách nhận cây. Diện tích chè thực nghiệm 1,1 ha do Lâm trường thực hiện nhưng chưa hạch toán tăng tài sản, chưa hạch toán tăng nguồn vốn được ngân sách cấp.

 Hơn nữa, công nợ phải thu phải trả đến hết niên độ, kế toán chưa có đối chiếu. Lâm trường chưa có biện pháp tích cực để đôn đốc, thu hồi công nợ để bảo đảm vốn cho sản xuất kinh doanh khiến công nợ phải thu qua nhiều năm có số tiền lớn, trong đó nợ khó thu hơn 907 triệu đồng.

Trước việc bảo vệ, phát triển rừng trồng phòng hộ tại Lâm trường hiệu quả chưa cao, Thanh tra tỉnh đã yêu cầu Giám đốc Lâm trường, Ban Giám đốc Lâm trường tổ chức kiểm điểm nghiêm túc, phân rõ trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân; chấm dứt ngay việc nghiệm thu không đúng khối lượng, chất lượng đối với việc trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng và việc giữ lại của dân với bất cứ lý do gì… Khẩn trương tổ chức đối chiếu công nợ phải thu, phải trả, riêng khoản công nợ khó đòi phải phân định rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan để quy trách nhiệm vật chất cho từng cá nhân để xử lý triệt để, kịp thời. Đồng thời, đề nghị UBND huyện Văn Chấn có trách nhiệm chỉ đạo việc trồng rừng, chăm sóc, bảo vệ rừng thuộc địa bàn huyện quản lý, sớm phát hiện những tồn tại vướng mắc trong quá trình thực hiện để có biện pháp chấn chỉnh, ổn định kịp thời; kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, các cấp ưu tiên đầu tư có những giải pháp tháo gỡ về vốn, xử lý tài sản trên đất để Lâm trường hoạt động có hiệu quả…