Tăng cường, nâng cao hiệu quả hệ thống PCTN

Chủ tịch Hồ Cẩm Đào khẳng định, trong năm 2010, các cơ quan PCTN sẽ kiên trì nguyên tắc làm việc, thực sự mạnh dạn xử lý các vấn đề hóc búa, kiên quyết điều tra và đưa ra ánh sáng những vụ án tham nhũng, giải quyết triệt để các điểm nóng, các vấn đề và lĩnh vực khó mà quần chúng nhân dân đã nhiệt tình phản ánh, từ đó nỗ lực thực hiện công tác CTN hiệu quả, mang lại niềm tin mạnh mẽ cho quần chúng nhân dân.
Tại hội nghị lần thứ 17 Ủy ban KTKLT.Ư, các đại biểu đã nhất trí với kế hoạch xây dựng công tác PCTN và xây dựng chế độ liêm chính năm 2010. Các đại biểu cũng nêu rõ, cần phải nghiêm chỉnh thực thi và khẩn trương hoàn thiện chế độ cán bộ lãnh đạo, đảng viên thường xuyên báo cáo các vấn đề liên quan đến cá nhân như nhà ở, đầu tư kinh doanh, việc làm của vợ chồng, con cái và người thân… Đồng thời, tăng cường quản lý những trường hợp có người thân trong gia đình định cư ở nước ngoài.

Bà Lâm Kiệt, chuyên gia về CTN, GS Trường Đảng T.Ư Trung Quốc cho rằng, nhiệm vụ và mục tiêu CTN qua việc xây dựng tác phong Đảng, liêm chính của Đảng trong năm 2010 của Trung Quốc hết sức rõ ràng. Thứ nhất là việc tái khẳng định lấy chế độ làm then chốt, lấy giám sát làm bảo đảm. Hai là, một lần nữa thể hiện giá trị quan trọng của việc xây dựng liêm chính, tức là bảo đảm quyền con người của công dân, đặc biệt nhấn mạnh phải giải quyết những vấn đề nổi cộm mà quần chúng nhân dân phản ánh trong quá trình CTN, xây dựng liêm chính.
Bên cạnh đó, hội nghị của Ủy ban KTKLT.Ư Trung Quốc cũng đặc biệt nhấn mạnh đến việc tăng cường sức mạnh tổng thể trong giám sát hiện nay, bao gồm 5 hệ thống: Giám sát trong Đảng, giám sát ngoài Đảng, giám sát bằng pháp luật, giám sát của phương tiện truyền thông và giám sát của nhân dân.

Trong những năm qua, Chính phủ và T.Ư Đảng Cộng sản Trung Quốc đã thể hiện thái độ kiên quyết CTN. Tuy nhiên, qua các vụ án tham nhũng lớn mới thấy được, một số vấn đề về thực thi chế độ CTN hiện nay, ví dụ như sự giám sát đối với quan chức cấp cao, vẫn còn bất cập, việc thực thi biện pháp cán bộ lãnh đạo Đảng và chính quyền khai báo tài sản và chịu trách nhiệm lãnh đạo chưa thật đến nơi đến chốn. Vì thế, việc xây dựng hệ thống PCTN và liêm chính hiệu quả chính là vấn đề then chốt trong công tác PCTN hiện nay của Trung Quốc.

Liêm khiết ngay từ đảng viên, cán bộ lãnh đạo

Nhận định về tính liêm khiết của đảng viên và cán bộ lãnh đạo hiện nay, một chuyên gia PCTN cho rằng, nếu người cán bộ có đức nhưng không có tài thì khó có thể đảm trách được nhiệm vụ lớn lao, nhưng nếu có tài mà không có đức thì lại đe doạ nghiêm trọng đến sự nghiệp của Đảng và nhân dân. Trong thời gian qua, các vụ án liên quan đến cán bộ, đảng viên chủ yếu xuất phát từ vấn đề không có đức, quần chúng nhân dân mất lòng tin vào cán bộ cũng chỉ vì cái đức của những người lãnh đạo. Vì thế, đảng viên, cán bộ lãnh đạo phải tài đức vẹn toàn, coi đức làm trọng là tiêu chuẩn chung để bố trí, đề bạt cán bộ lãnh đạo. Việc giữ gìn kỷ luật, liêm khiết trong đảng viên, cán bộ lãnh đạo phải được duy trì thường xuyên, liên tục. Các đảng viên, cán bộ lãnh đạo phải luôn quán triệt tư tưởng, thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ của mình, không lợi dụng chức vụ quyền hạn để mưu lợi cá nhân, thực hiện tốt việc khai báo các thông tin cá nhân liên quan.

Bên cạnh việc tự giác liêm chính, các cơ quan chức năng cũng nêu cao tinh thần tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ cán bộ, đảng viên. Thứ nhất, sẽ đưa ra quy định chặt chẽ khi nghiêm cấm cán bộ lãnh đạo nhận, tặng tiền mặt, chứng khoán có giá trị, chứng từ thanh toán và cổ phần trái quy định. Theo các chuyên gia, hình thức hối lộ và nhận hối lộ ngày càng trở nên tinh vi hơn, kín đáo hơn. Bây giờ, thay vì chỉ hối lộ vào dịp lễ Tết, những người đi hối lộ đã tìm đủ mọi lý do, đủ mọi trường hợp như hiếu hỉ, công tác nước ngoài, sinh nhật, hội nghị… để làm dịp hối lộ và thay vì bằng tiền mặt, có thể tặng thẻ ngân hàng hoặc sổ tiết kiệm. Hình thức này đang khiến cơ quan quản lý, giám sát rất khó có thể lấy được chứng cứ rõ ràng và rất khó xử lý. Thứ hai, sẽ thực hiện nghiêm việc bắt buộc cán bộ, đảng viên phải khai báo đầy đủ thông tin cá nhân như thu nhập, nhà ở, người thân định cư ở nước ngoài. Thứ ba, siết chặt quản lý việc tổ chức góp vốn kinh doanh, xây nhà vượt quá tiêu chuẩn, xây dựng ở những khu vực công cộng, những nơi vui chơi giải trí. Tuyệt đối cấm cán bộ lợi dụng chức vụ để mua nhà giá rẻ hơn giá thị trường hoặc mua cùng lúc nhiều căn nhà nhưng lại bán đi để hưởng chênh lệch giá… Thực hiện nghiêm chế độ mời thầu rộng rãi, công khai các dự án, công khai quy hoạch chi tiết, không để bất cứ cán bộ nào lợi dụng quyền hạn của mình để mưu lợi cá nhân, tạo ra những đặc quyền đặc lợi trong việc thực hiện các dự án.

Cho dù mọi đặc quyền, đặc lợi có bị siết chặt, nhưng các cơ quan giám sát cũng không vì thế mà buông lỏng giám sát, để các cán bộ lãnh đạo có điều kiện tạo thuận lợi cho các đối tác trong việc nhận thầu, đầu tư cổ phần, cấp giấy phép kinh doanh cho những mối quan hệ đặc biệt để mưu lợi cá nhân. Bởi theo đánh giá qua các vụ án điển hình thì việc lãnh đạo, dù ở các bộ phận, khu vực, vị trí khác nhau nhưng vẫn tìm cách “móc nối, câu kết” với nhau, người này giúp đỡ người kia, giúp đỡ thân nhân, gia đình, bạn bè của nhau để rồi cùng nhau hưởng lợi, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhà nước. Vì thế, CTN cũng phải tập trung vào ngăn chặn những giao dịch bất hợp pháp hoặc giao dịch dựa trên những mối quan hệ quen biết, bởi nếu để điều này diễn ra, sẽ rất khó phát hiện và rất khó điều tra tìm chứng cứ.

Ngoài ra, chống lãng phí cũng là một yêu cầu quan trọng trong công tác PCTN năm 2010. Hiện tượng lãng phí của công, phô trương thái quá đang có xu hướng gia tăng, nhất là ở các địa phương và các tập đoàn trọng điểm quốc gia. Ở nhiều nơi, chi phí tiếp khách, đi công tác, khảo sát học tập kinh nghiệm chiếm một khoản rất lớn. Thậm chí, nhiều đơn vị còn lấy luôn cả chi phí phúc lợi của công nhân viên để chi cho cán bộ lãnh đạo đi công tác, khảo sát thực tế. Bên cạnh đó, việc sử dụng tài sản công, đặc biệt là xe ô tô, chi phí văn phòng và nhà công vụ thường xuyên vượt quá tiêu chuẩn gấp nhiều lần. Chính những hành vi này, tưởng như không phải tham nhũng, nhưng lại gây thiệt hại nhiều khi còn lớn hơn cả những vụ tham nhũng, nhận hối lộ nhỏ lẻ.

Trừng phạt nghiêm minh

Việc cấp thiết phải hoàn thiện thể chế PCTN đang là yêu cầu cấp bách được đặt ra đối với Trung Quốc. Khi thể chế hoàn thiện thì việc áp dụng các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc, đúng người đúng tội sẽ thuận lợi hơn. Việc điều tra, giám sát chỉ là những bước đi khởi đầu, quan trọng là phải có chế tài trừng phạt nghiêm minh mới hy vọng tăng cường tính răn đe dài lâu.

Từ trước đến nay, Trung Quốc đã điều tra rất nhiều vụ án nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng. Nhiều cán bộ lãnh đạo lạm dụng chức quyền, tham ô, nhận hối lộ, truỵ lạc, vô trách nhiệm… đã bị đưa ra xét xử, bất kể người đó là ai, đảm nhận chức vụ quan trọng nào. Như trường hợp của Vương Hoa Nguyên - Bí thư Ủy ban KTKL tỉnh Quảng Đông; Văn Cường - Phó Giám đốc Thứ nhất Sở Công an TP Trùng Khánh; Bì Kiềm Sinh - Bí thư Đảng uỷ, Chủ nhiệm Ủy ban Quản lý khu Tân Hải hay Thôi Hỉ Thành - nguyên Phó Chủ tịch Chính hiệp TP Trú Mã Điếm thuộc tỉnh Hà Nam… Tất cả đều phạm tội tham nhũng, nhận hối lộ, lợi dụng chức quyền mưu lợi cá nhân và đều đã bị kết án tù, tịch thu toàn bộ tài sản, tước bỏ quyền lợi chính trị suốt đời. Điều này thể hiện, Chính phủ Trung Quốc rất nghiêm khắc trừng trị những quan chức tham nhũng, không có bất cứ sự nhân nhượng nào đối với loại tội phạm này.

Bằng các hình thức kỷ luật, trừng phạt nghiêm minh theo pháp luật, Chính phủ Trung Quốc mong muốn sẽ sớm chặt đứt toàn bộ những “vòi bạch tuộc” của nạn tham nhũng. Cùng với đó, việc hoàn thiện chế độ, cơ chế điều tra vụ án cũng được tăng cường hơn nữa. Trên phương diện tố cáo, tăng cường thể chế thụ lý và tố cáo trong mạng lưới CTN, thể chế xử lý thu thập thông tin mạng lưới. Trên phương diện xử lý vụ án theo pháp luật, tăng cường hoàn thiện chế độ bảo vệ người tố cáo và bảo vệ nhân chứng, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người bị điều tra, truy cứu hành vi vu oan hãm hại người khác theo pháp luật.

Không những thế, từ tháng 12/2003, Chính phủ Trung Quốc đã ký Công ước Liên hiệp quốc về CTN, điều này rất có lợi cho việc triển khai hợp tác quốc tế, phòng, chống tội phạm tham nhũng trốn ra nước ngoài và thu hồi được tài sản chuyển sang nước ngoài. Đến tháng 1/2007, Trung Quốc tiếp tục cho ra đời Luật Chống rửa tiền nhằm chặn đứng ý đồ của các quan tham chuyển số tiền lớn sang nước ngoài để sau này trốn ra nước ngoài hưởng thụ. Hiện nay, Ủy ban KTKLT.Ư đang phối hợp với Bộ Công an, Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao để xây dựng chế độ phòng, chống quan chức tháo chạy.

Với tất cả những biện pháp này, Trung Quốc hy vọng trong năm 2010 và các năm tiếp theo sẽ ngăn chặn hiệu quả vấn nạn cán bộ lãnh đạo lợi dụng chức vụ, quyền hạn và sự ảnh hưởng của chức vụ để vụ lợi bất chính, thúc đẩy cán bộ lãnh đạo gương mẫu, liêm khiết trong quản lý Nhà nước.